Σκόρπια άνοιξη...

Μέρες που περάσανε χωρίς να το καταλάβω, δεν ξέρω πώς κύλησε έτσι γρήγορα ο καιρός και φτάσαμε στο Μάιο...

Σκόρπιες σκέψεις γεμίζουν το μυαλό μου, το διάστημα που πέρασε ήταν γεμάτο όσο δεν παίρνει. Τώρα κοιτάω πίσω και λέω δεν μπορεί να έγιναν τόσα πράγματα σε τόσο λίγο καιρό.

Έφτασε η άνοιξη, μου το λένε τα δέντρα που άνθισαν στο δρόμο. Τα κλαδιά τους είναι τόσο ψηλά που φαίνονται καθαρά μέχρι το μπαλκόνι μου, κι ας είναι στον έκτο όροφο. Πράσινα φύλλα, ανθισμένα. Αυτό το σημάδι έχω βάλει για τον ερχομό της άνοιξης τέσσερα χρόνια τώρα. Η τέταρτη άνοιξη εδώ. 

Πριν ένα χρόνο τέτοιες μέρες ήμουν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Δεν μπορώ να μην το αναπολήσω με νοσταλγία. Κλείνω τα μάτια και με σκέφτομαι να περπατάω στους δρόμους της Νέας Υόρκης, να κοιτάζω τη θέα από τη γέφυρα του Μπρούκλυν. Θα μου λείψει η πόλη που δεν κοιμάται ποτέ. Αυτήν την άνοιξη δεν θα είμαι πιστή στο ραντεβού μας. Ποιος ξέρει όμως, ίσως ανανεωθεί για κάποια άλλη-εξίσου όμορφη-εποχή του χρόνου.

Ωστόσο, την προηγούμενη βδομάδα μπόρεσα να δω τον Ατλαντικό από τα Κανάρια Νησιά. Έκανα το πρώτο μπάνιο της χρονιάς στα κρύα νερά του ωκεανού. Ωκεανός. Μεγάλος και απέραντος. Ελευθερία.

Περνούν οι μέρες, κυλάει ο χρόνος. Έφτασε Πάσχα. Το πρώτο Πάσχα τελείως μόνη μου, μακριά από την οικογένειά μου, μακριά από το χωριό. Το δεύτερο μακριά από την Ελλάδα. Δεν είμαι λυπημένη, αλλά δεν μπορώ να μη νιώθω περίεργα. Σήμερα ήμουν στην εκκλησία για τη Σταύρωση, και αργά το βράδυ όταν τελείωσε η λειτουργία και βγήκα στο δρόμο, μου πήρε λίγα δευτερόλεπτα να συνειδητοποιήσω πού είμαι. Περίμενα ότι θα βρεθώ στο στενό δρομάκι του χωριού, στην εκκλησία της Παραλίας. Πόσο παράταιρος μου φάνηκε ο δρόμος Roger de Llúria, το πλακόστρωτο βαρκελωνέζικο πεζοδρόμιο... Μου λείπει το ελληνικό Πάσχα. Μου λείπουν οι άνθρωποι που έκαναν το "Πάσχα" γιορτή. Και μου λείπει ακόμα περισσότερο όταν συνειδητοποιώ ότι αυτοί οι αγαπημένοι άνθρωποι που έκαναν το Πάσχα πραγματικό Πάσχα και γιορτή, δεν είναι πια εδώ, δεν θα είναι ποτέ πια εδώ.

Δεν είμαι λυπημένη, αλλά με μελαγχολεί η συνειδητοιποίηση ότι κάποια πράγματα δεν θα είναι ποτέ ξανά τα ίδια.

Είπα, περνούν οι μέρες, κυλάει ο καιρός. Με βλέπω σαν την κοπέλα στον πίνακα του Hopper. Αυτή είμαι εγώ, μια κοπέλα που κοιτάει έξω από ένα παράθυρο. Αυτή ήμουν πάντα. 

Το παράθυρό μου βλέπει στη Σαγράδα Φαμίλια, στην calle Marina και στη θάλασσα. Το παράθυρο της καρδιάς μου βλέπει τον ωκεανό και τα φώτα μιας άγνωστης πόλης. Τι θα μου φέρει η άλλη άνοιξη, πού θα με βρει. Θα είμαι άραγε έτοιμη για το επόμενο βήμα; 

Μέχρι πού είμαι διατεθειμένη να φτάσω για να με γνωρίσω; Πόση ασφάλεια είμαι διατεθειμένη να θυσιάσω για να εξερευνήσω τα όρια του εαυτού μου; 

"Sail away from the safe harbor. Explore. Dream. Discover.", έλεγε ο Mark Twain. "Aguas tranquilas, no hacen navegantes expertos", λένε οι Ισπανοί.

Πόσο έτοιμη είμαι να να πλεύσω προς την κατεύθυνση της αλλαγής;

Φοβάμαι τις αλλαγές. Αν και κατά βάθος ξέρω πως μας πάνε ένα βήμα παρακάτω.

Ό, τι και να γίνει, όπου και να με βγάλει, εγώ θα μείνω πάντα η κοπέλα που κοιτάει έξω από ένα ανοιχτό παράθυρο.

Μαρία, 
02.05.2013

In Memoriam IV...

«'Οταν συναντιόμαστε για πρώτη φορά είμαστε  ξένοι.

Το ίδιο κι όταν συναντιόμαστε για τελευταία φορά.»

Σώτη Τριανταφύλλου

Φοβάμαι όσα αναμοχλεύονται στο μυαλό τις κρύες νύχτες του χειμώνα. Φοβάμαι εκείνες τις αναμνήσεις που επίπονα θυμίζουν το πλέον μη υπαρκτό. Φοβάμαι το πλέον μη υπαρκτό που συνεχίζει να ξεπροβάλλει εκεί που δεν το περιμένω, αυτόνομο και να στέκεται εμπρός μου. Φοβάμαι την αναστάτωση που μου προκαλεί η διάφανη παρουσία του μέσα στην όλη απουσία του. Φοβάμαι τη σκέψη ότι μου λείπει το απωλεσθέν. Φοβάμαι να παραδεχτώ ότι αυτό που χάθηκε είμαι εγώ, όπως φοβάμαι να παραδεχτώ το ότι νιώθω να με ξαναβρίσκω μόνο όταν βυθίζομαι στην πορεία από την κατάκτηση μέχρι την απώλεια.

Φοβάμαι γιατί απόψε, μόλις κλείσω τα μάτια, θα ταξιδέψω εκεί από όπου θα έπρεπε να είχα φύγει καιρό τώρα.

Μαρία,

18.01.2013

Τι ουρανός...

«Τι ουρανός για να ομορφύνει μια Δευτέρα... »

Αυτή τη σκέψη έκανα σήμερα, όταν επιστρέφοντας από τη Γκράσια στο σπίτι, αντίκρισα αυτό το φως... Όταν μπορείς να σηκώνεις το κεφάλι ψηλά και να βλέπεις αυτήν την εικόνα, όταν μπορείς να σταματάς και να απολαμβάνεις αυτό τη μαγική στιγμή, πώς μπορείς να μην πλημμυρίσεις με αισιοδοξία, πώς μπορείς να μην πεις... η ζωή είναι όμορφη!

Μαρία, 

14.01.2013

« Ό, τι μου λείπει με προστατεύει από αυτό που θα χάσω.»

Αυτήν την εβδομάδα επέστρεψα στη Βαρκελώνη. Μετά από πολύ καιρό έμεινα απολύτως μόνη. Την Παρασκευή το απόγευμα, φεύγοντας από το Πανεπιστήμιο ξεκίνησα να περπατάω στους δρόμους με μια περίεργη αίσθηση ανικανοποίητου. Δεν ξέρω πώς να εξηγήσω αυτό που αισθάνθηκα, αλλά ήταν μια γνώριμη αίσθηση που την έχω νιώσει και στο παρελθόν και που συνοδεύεται πάντα από μπερδεμένες σκέψεις. Την έχω αισθανθεί και στην Αθήνα, παλιά πολύ παλιά, τότε που ακόμα ζούσα εκεί, αλλά και στο Παρίσι. Μια κούραση. Και ένα τέλμα. Και τα δύο συνδέονται με την πόλη. 

Περπατούσα, λοιπόν, και σκεφτόμουν μήπως τελικά ο κύκλος μου στη Βαρκελώνη φτάνει στο τέλος του. Δεν είναι μια σκέψη που την έκανα ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ. Με πόνεσε η σκέψη αυτή, όπως ακριβώς με πονάει τώρα και η καταγραφή της. Σ' αυτήν την πόλη έχω εδραιώσει την ενήλικη ζωή μου. Εδώ είναι το σπίτι μου. Όχι το πατρικό μου. Το σπίτι μου. Εδώ ξεκίνησα να πρωτοδουλεύω, να παίρνω τη ζωή στα χέρια μου, να ανεξαρτητοποιούμαι, να πατάω στα πόδια μου. Σ' αυτό το σπίτι, σ' αυτό το γραφείο, κοιτάζοντας τη συγκεκριμένη θέα, υπό το φως της συγκεκριμένης λάμπας, έκανα τόσες σκέψεις, τόσα όνειρα. Σ' αυτήν την πόλη έμαθα πράγματα για μένα που δεν τα ήξερα, άγγιξα όρια μου που δεν  φανταζόμουν. Η περιπλάνηση στην πόλη ήταν και είναι μια παράλληλη περιπλάνηση στον εαυτό μου. 

Αυτή η πόλη τώρα είναι η πόλη μου. Τόσο καθημερινότητα που καμιά φορά ξεχνάω ότι δεν γεννήθηκα εδώ, ότι δεν ζούσα ανέκαθεν εδώ, ότι αυτή δεν ήταν από πάντα η γειτονιά μου.

Η σκέψη ότι θα χάσεις κάτι που είναι δικό σου, μέρος της ζωής σου, τη ζωή σου, κάτι που με κόπο έφτιαξες σιγά-σιγά, είναι μια σκέψη οδυνηρή. Προσπαθούσα να με φανταστώ να αφήνω πίσω «το εδώ μου» για ένα άγνωστο «αλλού», αλλά υπέφερα, υπέφερα στη σκέψη ότι δεν θα ξαναμοιραστώ την ίδια ρουτίνα με τους ανθρώπους που γνώρισα και έχουν γίνει δικοί μου, τους μαθητές μου, τα μέρη που έκανα δικά μου. Η ζωή που έζησα εδώ είναι μια ζωή που δεν θα τη βρω αλλού, που θα την κουβαλάω πάντα μέσα μου. Και φοβάμαι, ναι φοβάμαι, να τα αφήσω πίσω όλα και να ξεκινήσω άλλη μια φορά από την αρχή, από το μηδέν, άγνωστη μεταξύ αγνώστων.

Από την άλλη πάλι, έλεγα στον εαυτό μου, μήπως το εδώ με κρατάει στάσιμη, μήπως το επόμενο βήμα πρέπει να γίνει κάπου αλλού; Μήπως μια άλλη πόλη περιμένει να γίνει πόλη μου;

Δεν κατέληξα κάπου. Και η αλήθεια είναι ότι στις παραπάνω, κάπως πεσσιμιστικές σκέψεις, συνέβαλε και το γεγονός ότι ένιωθα απογοητευμένη για την έλλειψη ευκαιριών τη συγκεκριμένη εποχή εδώ, αλλά και το ότι είναι οι πρώτες μέρες της επιστροφής που πάντα είναι μουδιασμένες και περίεργες. Και το ότι το ο κύκλος του διδακτορικού σε λίγο θα τελειώσει κι εγώ θα πρέπει να σκεφτώ το μετά. Και το πού του μετά. 

Θα ήταν άδικο να μην είμαι ευχαριστημένη με τη ζωή μου εδώ. Όπως θα ήταν άδικο και να μηδενίζω ή να υποτιμώ στις σκέψεις μου όσα έχω προσπαθήσει ή καταφέρει μέχρι τώρα. Αλλά, πες μου γιατί, πάντα κάτι λείπει. Αυτό που λείπει και η αναζήτησή του είναι αυτό που μας πάει παραπέρα. Ίσως τελικά δεν είναι και τόσο άσχημο να μας λείπει κάτι. Όπως και να 'χει, «ό, τι μου λείπει με προστατεύει από αυτό που θα χάσω.» *

*Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ











Μαρία,
13.01.2013

2 0 1 3 . . .

Τα τρία «Τ» της επιτυχίας:

Ταλέντο- Τόλμη- Τύχη*

Αυτό έγραφε φέτος η αφιέρωση στο ημερολόγιο του 2013. Αυτή και η ευχή μου για το νέο έτος: να βρούμε την ισορροπία και να έχουμε τα τρία «τ» της επιτυχίας. Τα τρία «τ» αλλά και τα δύο φωνήεντα, το «υ» και το «α» υγεία και αγάπη. Γιατί αν λείπουν τα δύο τελευταία, δεν κάνουμε τίποτα.

......

Έφυγε το δύσκολο 2012.

Έστω και συμβολικά ξεκινάει ένας καινούργιος κύκλος και έχω αποφασίσει να τον ξεκινήσω πολύ δυναμικά για να ξορκίσω ό, τι άσχημο προξένησε ο προηγούμενος. Αισθάνομαι ότι το '12 με μεγάλωσε κάπως απότομα, αλλά αν στον απολογισμό υπερτερεί η αγάπη, τότε πάντα η ζυγαριά γέρνει προς το μέρος μας. 

.......

Τις προάλλες διάβασα τα παρακάτω. Μου φάνηκαν όμορφες σκέψεις για τη νέα χρονιά και θα ήθελα να τις θυμάμαι:

-Βρείτε το χρόνο για περισυλλογή.

-Να περπατάτε 10-30 λεπτά την ημέρα και καθώς περπατάτε να χαμογελάτε.

-Όσο καλή ή κακή να είναι μια κατάσταση, θα αλλάξει.

-Ανεξάρτητα με το πώς αισθάνεστε σηκωθείτε, ντυθείτε και παρουσιαστείτε.

-Να παίζετε περισσότερα παιχνίδια.

-Να διαβάζετε περισσότερα βιβλία.

-Να μαθαίνετε συνεχώς. 

.....

Χτες στο μάθημα ρώτησα τους μαθητές μου ποιος είναι ο στόχος τους για τη νέα χρονιά. Ξεχώρισα μερικές. Μια μαθήτρια γύρω στα 50 μου είπε «Να μάθω να λέω όχι». Μια άλλη γύρω στα 30 είπε «λιγότερο άγχος», κάποια άλλη «μια δουλειά», ένας μαθητής που εγχειρίστηκε στο πόδι πρόσφατα είπε «να ξαναπαίξω ποδόσφαιρο». Άλλοι στόχοι πιο γενικοί, άλλοι πιο προσπελάσιμοι και απτοί, ακούστηκαν πολλά που με έκαναν να σκεφτώ πολύ. Στο τέλος δεν απέφυγα την ερώτηση, μια μαθήτρια φώναξε «Εσύ Μαρία, τι θέλεις να κάνεις το 2013;» Κοντοστάθηκα για μια στιγμή, όχι πως δεν είχα πράγματα στο μυαλό μου-τα θέλω της νέας χρονιάς τα είχα ήδη καταγράψει σε ένα μικρό χαρτάκι- αλλά, να, πώς να το πω, δεν ήξερα τι να πρωτοπώ. Είπα κάτι γενικό και πεζό, όπως «να τελειώσω το διδακτορικό», που είναι μεν ένας βασικός στόχος, αλλά όχι ο μοναδικός και σίγουρα όχι ο πιο ουσιαστικός.

Γυρνώντας στο σπίτι αργά το βράδυ, πρώτη μέρα της επιστροφής, ακόμη σκεφτόμουν τον ένα και κύριο στόχο της νέας χρονιάς, αν έπρεπε όλα τα θέλω να συμπυκνωθούν σε ένα, ποιο θα ήταν αυτό. Αν όλα έπρεπε να γίνουν έναν, νομίζω ο στόχος θα ήταν ο ίδιος που είναι πάντα: κάθε χρονιά να είναι γεμάτη, να με πάει ένα βήμα παραπέρα, να εξελίσσομαι, να διευρύνομαι, να φτάνω «εκεί που δεν μπορώ», να γίνομαι καλύτερος άνθρωπος, να μαθαίνω, να με μαθαίνω. 

.....

(Άνοιξα τη βαλίτσα, έβγαλα από μέσα τα δώρα των φετινών Χριστουγέννων και τα ακούμπησα προσεκτικά στο τραπέζι. Τα κοίταζα για κάμποση ώρα, σαν αντίδοτο στη μελαγχολία της επιστροφής. Ό, τι και να επιθυμούμε για τη νέα χρονιά, ό, τι και να θέλουμε να πετύχουμε, να γίνουμε, να κάνουμε, αποκτά ουσία μόνο όταν μοιραζόμαστε της στιγμές της ζωής μας με αυτούς που αγαπάμε. Όταν έχουμε δίπλα μας ανθρώπους που αγαπάμε και μας αγαπούν.)  

*Οδυσσέας Ελύτης





Μαρία
10.01.2013

Ρετρό Χριστούγεννα ή Μια Κοινή Ανάμνηση...

Η Αθήνα θα γίνει ρετρό, όπως στη φωτογραφία.

Θα είναι μια μέρα γιορτών, μετά τα Χριστούγεννα, αλλά πριν την Πρωτοχρονιά. Ξέρεις, σε αυτό το γλυκό ενδιάμεσο. 

Εγώ θα φορέσω το μαύρο παλτό μου και το γκρενά καπέλο μου, θα πάρω την ομπρέλα  μου γιατί ίσως βρέξει και θα βγω στους δρόμους. Θα περπατήσω όλη την Βασιλίσσης Σοφίας μέχρι το Σύνταγμα. Μετά θα κατευθυνθώ προς την Ακρόπολη και τη Διονυσίου Αεροπαγίτου. Θα σουρουπώνει αλλά θα έχει λίγο φως ακόμα. Σε μια γωνιά που μόνο εγώ έχω στο μυαλό μου, θα σταματήσω. Θα κοιτάξω λίγο τα φώτα που σιγά σιγά θα ανάβουν, θα αφουγκραστώ τη σιωπή. Πιο μετά θα γυρίσω το κεφάλι μου. 

Θα είσαι εσύ.

Δεν θα ξαφνιαστώ που θα σε δω. Ούτε θα σε ρωτήσω πώς μπόρεσες να ταξιδέψεις στο χωροχρόνο, ούτε πώς βρέθηκες εδώ.  

Θα σε κοιτάξω σαν να ήσουν ο πιο πιθανός άνθρωπος που θα μπορούσα να δω σε αυτό το μέρος τη δεδομένη στιγμή. Θα χαμογελάσω. Δεν ήσουν ο πιο πιθανός, αλλά σίγουρα ο πιο επιθυμητός.

Σου πάει η πόλη σου, θα μου πεις. 

Θα  χαμογελάσω πάλι. 

Τι θα μου δείξεις. Τι θέλεις από αυτήν να μοιραστείς μαζί μου;

Θα σου πω, θέλω να μοιραστώ λίγο χρόνο. Λίγο χρόνο μαζί σου στους δρόμους της.

Θέλω μια κοινή ανάμνηση.  

Τώρα θα 'ρθει η σειρά σου να μου χαμογελάσεις.

Πάμε, θα μου πεις. 

Θα ξεκινήσουμε να περπατάμε μαζί.

Στην πόλη θα ακούγεται η φωνή του Σινάτρα, σαν από παλιό γραμμόφωνο.

Για μια στιγμή θα νομίσω ότι ζω μια σκηνή από ταινία. 

Θα στο πω. 

Θα πεις, όταν πέφτει η νύχτα είναι όλα πιθανά. 

Θα σου πω, θέλω να σου δείξω τα φώτα της πόλης μου.

Αυτός ο δρόμος είναι ο αγαπημένος μου, αυτός ο δρόμος είναι η επιστροφή μου. 

Θα ξαποστάσουμε για λίγο στο κρυμμένο καφέ.

Θα καθίσουμε αντίκρυ και θα κοιταχτούμε.

Θα μου πεις, αυτή η πόλη σου μοιάζει.

Σκοτεινιάζει όπως το βλέμμα σου. 

Αλλά εγώ πίσω από τη σκοτεινιά σου, βλέπω φως.

Μου έλειψες, θα σκεφτώ.

Όταν θα βγούμε ξανά στο δρόμο η ώρα θα είναι περασμένη.

Πρέπει να φύγω σε λίγο, θα μου πεις.

Θα σου πω, άσε με να σου δείξω άλλο ένα αγαπημένο μου μέρος.

Μου λες, την πόλη σου από ψηλά;

Θα χαμογελάσω ξανά. 

Με ξέρεις, θα σκεφτώ.

Λυκαβηττός.

Στη δικιά μου γωνιά.

Θα σου πω, όταν κοιτάω την πόλη μου από ψηλά, με ξαναβρίσκω.

Θα μου πεις, όταν σε κοιτάω στα μάτια, με ξαναβρίσκω. 

Θα σταθούμε για λίγο χωρίς να μιλάμε.

Μου έλειψαν οι σιωπές μας, θα σκεφτούμε.

Ο αέρας θα γίνει πιο κρύος, η νύχτα πιο σκοτεινή.

Τα φώτα της πόλης θα θολώσουν.

Θα μείνω ώρα με τη θολωμένη εικόνα στα μάτια.

Θα γυρίσω το κεφάλι.

Δε θα είσαι πια εκεί.

Είναι όμως εκεί η κοινή μας ανάμνηση.

Γιατί τις μέρες των γιορτών, όλα είναι πιθανά.

Θα σκεφτώ και θα πάρω το δρόμο της επιστροφής.

*Φωτογραφία: 

Κώστας Μπαλάφας "Αθήνα, Δεκέμβριος 1960"

Μαρία

18.12.2012

Caminando por Madrid...

"¿Te has parado alguna vez a  ver 

los colores que estallan en Madrid, 

cuando al salir del metro

 en una tarde otoñal,

el sol se va?"

Σχήμα κύκλος.

Για μια ακόμη φορά.

Το πρώτο τρίμηνο αυτής της χρονιάς, κλείνει κυκλικά. Με ένα ταξίδι στην ίδια πόλη. Μαδρίτη. Σεπτέμβριος 2012- Νοέμβριος/Δεκέμβριος 2012. Μια ευθεία γραμμή ενώνει τους δύο αυτούς μήνες. Πόσα συνέβησαν σε αυτό το μικρό διάστημα. 

Το Σεπτέμβριο προσγειωνόμουν στο Barajas με την τεράστια βαλίτσα-μπαούλο μου, έτοιμη να περάσω λίγες όμορφες μέρες στην ισπανική πρωτεύουσα πριν ξεκινήσω την καινούργια μου χρονιά στη Βαρκελώνη. Ήμουν βέβαια ακόμα μουδιασμένη από ένα δύσκολο καλοκαίρι, αλλά όπως και να 'χει μπόρεσα να ξεχαστώ λίγο εκείνες τις μέρες. Τότε τίποτα δεν προμήνυε τι θα συνέβαινε λίγες μέρες μετά, ούτε όλες τις δυσκολίες που με έκαναν για μια ακόμη φορά να θυμηθώ το "ενός κακού, μύρια έπονται".

Πριν δύο εβδομάδες επέστρεψα. Λες και ήταν γραφτό να ξαναπάω στο μέρος από όπου ξεκίνησε αυτή η χρονιά, για να κλείσει σωστά ο κύκλος. Δεν ξέρω γιατί, αλλά πάντα μου άρεσαν οι συμβολισμοί σε όλα. Αυτό που (ενδεχομένως) υπάρχει πίσω από φαινομενικά ασύνδετα πράγματα και καταστάσεις. 

Και βρέθηκα λοιπόν ξανά πίσω, σε μια πόλη που δεν ξέρω πώς άρχισε να με γοητεύει τόσο επικίνδυνα ξαφνικά- παρά το ότι την έχω επισκεφτεί τόσες φορές στο παρελθόν και ποτέ δεν μου είχε συμβεί κάτι αντίστοιχο. 

Περπατάω στους μεγάλους της δρόμους και κοιτάω τα μεγαλοπρεπή κτίρια, τους φωτισμούς εν όψει Χριστουγέννων, τα πεσμένα φύλλα στο Paseo del Prado. Περπατάω πολύ, ανασαίνω τον αέρα πρωτεύουσας, τυλιγμένη στο παλτό μου και στο κασκόλ που με προστατεύουν από το τσουχτερό κρύο του μαδριλένικου χειμώνα. Κάπου εκεί είναι που αρχίζω να σκέφτομαι και να χάνομαι στις σκέψεις μου. Σκέφτομαι τον Σεπτέμβριο, τότε που περπατούσα στους ίδιους δρόμους με το αέρινο φόρεμά μου και έκανα σχέδια. Και μετά σκέφτομαι πώς ήρθαν τα πάνω-κάτω, πώς άλλαξαν τα δεδομένα και πώς βυθίστηκα στον κυκεώνα των εξελίξεων. Σκέφτομαι πόσο δύσκολο ήταν το διάστημα που πέρασε, πόσο άσχημα πέρασα, πόση σιωπή και πόνος βουβός χώρεσαν σε αυτούς τους μήνες. Σκέφτηκα το βύθισμα, τη μελαγχολία, το "κλείσιμο" ένδον, το θολό βλέμμα στον καθρέπτη, τη θλίψη στα μάτια, το υγρό μαξιλάρι τη νύχτα. Και το μετά, τον επαναπροσδιορισμό, την ανασύνταξη δυνάμεων, την αργή-αλλά σταδιακή- επάνοδο. Αυτό ακριβώς σκέφτομαι περπατώντας στη Μαδρίτη, και ξαφνικά νιώθω για πρώτη φορά μετά από καιρό μια αισιοδοξία, ότι τα πράγματα θα πάρουν το δρόμο τους. 

Στο Teatro Caser Calderón της calle Atocha, βρίσκομαι ένα πρωί για να παρακολουθήσω έναν κύκλο λογοτεχνικών "πρωινών", desayunos literarios τα λένε εκεί. Μιλάει η αγαπημένη μου Ισπανίδα συγγραφέας. Πριν ξεκινήσει η ομιλία, ο παρουσιαστής λέει κάτι που εντυπώνεται στη μνήμη μου, ίσως γιατί ήταν αυτό που χρειαζόμουν να ακούσω τη δεδομένη στιγμή. "Όλοι κρατάμε το κλειδί της επιτυχίας στο χέρι μας. Το μόνο που δεν ξέρουμε είναι ποια πόρτα ανοίγει. Και αυτό πρέπει να είναι ο σκοπός μας: να βρούμε την πόρτα που ανοίγει το κλειδί που κρατάμε στα χέρια μας."

Πλησιάζει και το τέλος της κανονικής χρονιάς και όσο και αν μερικές φορές θέλουμε να τον αποφύγουμε, ασυναίσθητα όλοι καταλήγουμε να κάνουμε τον απολογισμό της. Εγώ φέτος ξέρω καλά πως ό, τι και να σκεφτώ, ό, τι και να μετρήσω θα με βγάλει μείον.  Μείον δύο ανθρώπους πολυαγαπημένους. Και άλλα μείον είχε η χρονιά που πέρασε, όμως από τα άλλα μείον όλο και κάποιο συν βγαίνει. Από τα μόνα μείον που δε βγαίνει τίποτα θετικό είναι ο θάνατος και η απώλεια. 

Γυρνάω όμως στα άλλα μείον, στα όποια εμπόδια μπήκαν μπροστά μου τους τελευταίους μήνες και θέλω να δω το συν μέσα από αυτά. Και το συν δεν είναι τίποτα άλλο, από έναν άλλο στόχο. Γιατί ακόμα και αν δε μπορεί να πραγματοποιηθεί το αρχικό μας σχέδιο, πάντα υπάρχει χρόνος να το αλλάξουμε με ένα άλλο.

Περπατάω στους δρόμους της Μαδρίτης και συλλογίζομαι τον καινούργιο στόχο που πήρε τη θέση κάποιων άλλων. Και νιώθω αναπάντεχα δυνατή και δεν ξέρω αν γι αυτό ευθύνεται η πόλη ή εγώ. Ξέρω όμως ότι αυτή η πόλη έχει σίγουρα παίξει κάποιον ρόλο.

Απόγευμα Κυριακής που γίνεται βράδυ. Είμαι έτοιμη να πάρω το δρόμο της επιστροφής, είμαι ακόμα ζαλισμένη από την κόκκινη rioja που ήπια πριν αποχαιρετήσω την πόλη. Αποχαιρετώ, αλλά ξέρω "no es un adiós, es una hasta luego".

Μαρία,

Δεκέμβριος 2012